Мядзел турыстычны
Мядзел інфармацыйны
 Мядзел дзелавы
Рус
En
Бел

Адрас:
222397 г. Мядзел, пл. Леніна, 1
Тэлефон: 8 01797 55-3-72
Гарачая лінія:
8 01797 55-3-72

Апытанне
пытанне1

Навіны вобласці

3 чэрвеня 2019

ЎСПАМІНАЕМ ГЕРОЯЎ – ВЫЗВАЛІЦЕЛЯЎ БЕЛАРУСІ АД ФАШЫСЦКІХ ЗАХОПНІКАЎ

Для каардынацыі наступальных дзеянняў франтоў у аперацыі «Баграціён» стаўка ВГК вылучыла сваіх адказных прадстаўнікоў. Так, наступ войскаў 1-га Прыбалтыйскага і 3-га Беларускага франтоў каардынаваў нач.Генеральнага штаба маршал Савецкага Саюза Васілеўскі, а 2-га і 1-га Беларускіх франтоў намеснік Вярхоўнага галоўнакамандуючага маршал Савецкага Саюза Г.К.Жукаў.

Задума Стаўкі ВГК прадугледжвала: глыбокімі ўдарамі чатырох франтоў узламаць абарону праціўніка на шасці кірунках, акружыць і знішчыць групоўкі ворага ў раёнах Віцебска і Бабруйска, пасля чаго, наступаючы па збежных кірунках на Мінск, акружыць і ліквідаваць на ўсход ад беларускай сталіцы галоўныя сілы групы армій «Цэнтр». (Цімаховіч. Бітва за Беларусь 1941-1944 гг.).

З уступленнем Чырвонай Арміі на зямлю Беларусі паўсталі новыя моманты ў партызанскім руху.

Злучэнні народных мсціўцаў Віцебскай, Магілёўскай, Мінскай, Палескай, Пінскай абласцей атрымалі магчымасць сувязі з часткамі Чырвонай Арміі. У штабы 1, 2, 3 беларускіх і 1-га Прыбалтыйскага франтоў беларускім урадам былі накіраваныя свае прадстаўнікі для каардынацыі барацьбы воінскіх і партызанскіх злучэнняў.

Сувязі народных мсціўцаў з вялікай зямлёй сталі непасрэднымі. Склалася баявое ўзаемадзеянне франтавых частак і партызан. З усходніх у заходнія вобласці Рэспублікі было перамешчана шэраг партызанскіх атрадаў і брыгад.

Народныя мсціўцы перадавалі кіраўніцтву воінскіх штабоў планы і схемы размяшчэння фашысцкіх аэрадромаў, ваенных аб'ектаў, складоў, звесткі аб колькасці і відах узбраення праціўніка, паказвалі месца размяшчэння абарончых збудаванняў з найпадрабязнай інфармацыяй (аж да колькасці патронаў).

Каб прадухіліць планамерны адыход частак праціўніка партызаны арганізавалі маштабную «рэйкавую вайну», усімі наяўнымі сродкамі стваралі на дарогах завалы, выкопвалі супрацьтанкавыя равы, мініравалі ўчасткі, па якіх маглі прарвацца варожыя танкі і іншая бронетэхніка.

Засяроджванне буйных сіл Чырвонай Арміі на тэрыторыі Беларусі дазволіла стварыць значную перавагу над праціўнікам: па асабістаму складу 2:1, па прыладам і мінамётаў 3.8:1, па танках і самаходна-артылерыйскім устаноўкам 5,8:1, па баявым самалётам 3.9:1. (Ціхановіч «Битва за Белоруссию 1941-1944 гг., стар 154.).

Усяго для ўдзелу ў Беларускай аперацыі было засяроджана 2 млн. 400 тысяч чалавек, 5200 танкаў і САУ, 5300 самалётаў, 36400 гармат і мінамётаў. Ні ў адной іншай папярэдняй аперацыі ў Вялікай Айчыннай вайны не прыцягвалася такая колькасць артылерыі, танкаў і баявых самалётаў.

Гітлераўскае камандаванне засяродзіла ў Беларусі 63 дывізіі, якія налічвалі 1,2 млн. чалавек, 9000 танкаў і штурмавых гармат, 9500 палявых гармат, 1350 баявых самалётаў. Галоўныя сілы праціўніка былі сканцэнтраваны ў раёнах Полацка, Віцебска, Оршы, Магілёва, Бабруйска і Ковеля.

На найважнейшых напрамках праціўнік стварыў 11-14 ліній траншэй, эшаланаваных у глыбіню на 20-25 км, якія прыкрываліся 6-7 радамі драцяных загарод, велізарная колькасць дотаў і дзотаў, зборных жалезабетонных агнявых кропак, супрацьтанкавыя і супрацьпяхотныя загароды, мінна-выбуховыя прылады, завалы ў лясах, барыкады ў гарадах, супрацьтанкавыя равы і велізарная колькасць іншых інжынерных умацаванняў. Як правіла, абарончыя рубяжы ўзводзіліся па правым берагах шматлікіх рэк (Днепр, Друць, Бярэзіна і інш.). Бастыёнамі фашысцкай абароны, якія прыкрывалі асноўныя напрамкі, якія вядуць у цэнтр Беларусі, з'яўляліся гарады: Віцебск - на Заходняй Дзвіне; Орша, Магілёў, Рагачоў, Жлобін – на Дняпры і Бабруйск – на Бярэзіне. Гэтыя гарады былі ператвораныя ў сілавыя апорныя пункты, умацаваныя сістэмай траншэй, дотаў і дзотаў.

На досвітку 23 чэрвеня 1944 г. пачалася аперацыя «Баграціён», вырашальны этап бітвы за Беларусь, перайшлі ў наступ войскі 1-га Прыбалтыйскага, 3-га і 2-га Беларускіх франтоў, а суткамі пазней – арміі правага крыла 1-га Беларускага фронту. Голасна «ўра» пракацілася над палямі Беларусі.

Да зыходу 25 чэрвеня (на трэці дзень пачатку аперацыі «Баграціён») злучэння 65 арміі 1-га Беларускага фронту выйшлі на Бярэзіну на поўдзень ад Бабруйска, атачылі варожыя войскі ў раёне г.Бабруйск, да 6 тыс. гітлераўцаў здаліся ў палон.

Ва ўзяцці Бабруйска, акружэнні і знішчэнні фашысцкіх войскаў у Бабруйскім катле прымалі ўдзел байцы і камандзіры Чырвонай Арміі, ураджэнцы нашага раёна: капітан, камандзір роты Барташэвіч Уладзімір Антонавіч, які ўдзельнічаў у вызваленні Заходняй Беларусі ў 1939 годзе, у фінскай кампаніі, з першага дня на фронце. Прайшоў з баямі Паўднёвы, Паўночна-Каўказскі, Сталінградскі, Стэпавы, Бранскі і 1-ы Беларускі фронт. Пасля Бабруйска удзельнічаў у вызваленні Рэчыцы. Затым вызваляў Польшчу, Аўстрыю, Венгрыю, Югаславію, удзельнічаў у разгроме Германіі. За час баявых аперацый быў двойчы паранены, атрымаў 2 кантузіі.

У вызваленні г. Крычава, затым Бабруйска ўдзельнічаў і Блізнюк Фёдар Сцяпанавіч, ураджэнец Багушэвіцкага сельскага Савета, Фёдар Сцяпанавіч - удзельнік Курскай бітвы, разгрому Германіі. У фарсіраванні Дняпра, у складзе 1-га Беларускага фронту, вызваленні Гомеля, Бабруйска, Рэчыцы, Лоева браў удзел і падпалкоўнік Шмарка Мікалай Сямёнавіч, які быў удзельнікам вызвалення Заходняй Беларусі, Курскай бітвы. У складзе 1-га Беларускага фронту ў фарсіраванні Дняпра, Сожы, вызваленні Бабруйска, Слоніма, Слуцка браў удзел Пусеў Сямён Сілівестравіч.

На трэці дзень наступлення савецкія войскі 1-га Прыбалтыйскага фронту замкнулі кальцо акружэння ў раёне г. Віцебска фашысцкіх войскаў і узяцці 17776 палонных разам з зброяй. 26 чэрвеня 1944 г. Віцебск быў штурмам вызвалены ад фашысцкіх акупантаў. У складзе 1-га Прыбалтыйскага фронту ў вызваленні Віцебска, Оршы прымалі ўдзел і ўраджэнцы нашага раёна Новік Любоў Захараўна, якая вызваляла расійскія гарады, затым удзельнічала ва ўзяцці Кёнінсберга.

Будучы афіцэрам Чырвонай Арміі ў вызваленні Віцебска, Полацка прымаў удзел жыхар раёна Вайцяховіч Мікалай Кірэевіч, які з 1942 года на фронт, да вызвалення беларускіх гарадоў Мікалай Кірэевіч удзельнічаў у вызваленні расійскіх гарадоў Растоў, Сімферопаль і інш.

У складзе 1-га Прыбалтыйскага фронту ў вызваленні Віцебска, Оршы браў удзел ураджэнец нашага раёна Баразненак Уладзімір Макаравіч, які раней абараняў Маскву, затым удзельнічаў ва ўзяцці Кёнінсберга.

Адначасова з асяроддзем і знішчэннем груповак праціўніка пад Віцебскам і Бабруйскам савецкія войскі нанеслі паражэнне ворагу пад Оршай і Магілёвам.

У складзе 1-га Прыбалтыйскага фронту ў вызваленні Оршы і іншых беларускіх гарадоў прымаў удзел ураджэнец нашага раёна Якімчык Аляксандр Ціхановіч, які да вызвалення беларускіх гарадоў прымаў удзел у Сталінградскай бітве, вызваленні Данбаса, Крыма, Сімферопаля, Севастопаля, удзельнічаў у штурме Кёнінсберга.

Доблесна змагаліся і войскі 2-га Беларускага фронту генерала Г. Ф. Захарава, якія фарсіравалі Днепр, перарэзалі шашу Мінск-Магілёў-Бабруйск, атачылі ў Магілёў значныя сілы праціўніка, і 8 чэрвеня вызвалілі Магілёў, Горкі, Шклоў.

За 5 дзён аперацыі «Баграціён» з 23 па 28 чэрвеня былі вызваленыя гарады Віцебск, Магілёў, Орша, Бабруйск, разбіта 13 нямецкіх дывізій, знішчана, паланена звыш 200 тыс.афіцэраў і немцаў.

У складзе 1-га Беларускага фронту прымаў удзел у вызваленні Гомеля маёр Багданаў Аляксандр Рыгоравіч, раней ён прымаў удзел у вызваленні гарадоў Расіі, у вызваленні Гомеля, Мазыра, Жлобіна прымаў удзел і Грыгаровіч Уладзімір Аляксандравіч, які ваяваў на франтах Вялікай Айчыннай вайны з першага і да апошняга дня.

У вызваленні Гомеля, Мазыра і іншых беларускіх гарадоў у складзе 1-га Беларускага фронту ўдзельнічаў і Мартынчык Васіль Аляксеевіч, які быў на фронце з пачатку вайны, вызваляў Тулу, Бранск, затым удзельнічаў у вызваленні Польшчы, Чэхаславакіі.

У вызваленні Мазыра і іншых беларускіх гарадоў прымаў удзел і афіцэр Чырвонай арміі, ураджэнец раёна сакаў Майсей Арцёмавіч, які на франтах вайны з першага і да апошняга дня. Ваяваў у складзе Заходняга, Стэпавага, Бранскага, 1-га і 2-га Беларускіх франтоў, удзельнічаў у вызваленні Варшавы, узяцці Берліна.

У вызваленні беларускіх гарадоў браў удзел і лейтэнант Макараў Міхаіл Фёдаравіч, які ў Чырвонай арміі пачаў службы са жніўня 1941г. У 76 конна-стралковай дывізіі Заходняга фронту, затым ваяваў на Данскім, 1-ым Прыбалтыйскім фронце ў 3 ударнай арміі, і на 1-ым Беларускім фронце. Удзельнічаў у абароне Сталінграда, у вызваленні Польшчы, узяцці Берліна.

Ваюючы на 3-ім Беларускім фронце, вызваляў беларускія гарады і сяржант Пенкрат Мікалай Цімафеевіч, які затым удзельнічаў у вызваленні Польшчы, Чэхаславакіі, разгроме Германіі. Лейтэнант Пенкрат Іван Гаўрылавіч на фронце з 1943 г. служыў на 1-ым украінскім, 1-ым Беларускім франтах, удзельнічаў у Сталінградскай бітве, вызваленні Кіева, Польшчы, Чэхаславакіі, Румыніі, ва ўзяцці Берліна.

Вырашальныя баі разгарнуліся ў паласе наступлення 3-га Беларускага фронту на рацэ Бярэзіна, у раёне Барысава. Рака Бярэзіна ў 1812 г. бачыла гібель арміі Напалеона, цяпер яна была сведкай разгрому гітлераўцаў. Гэтая рака з'яўлялася сур'ёзнай воднай перашкодай на шляху наступу войскаў. Яе забалочаная пойма дасягала 1-2 км. да таго ж на Заходнім беразе Бярэзіны фашысты абсталявалі магутныя абарончыя ўмацаванні.

Г. п. Беразіно быў вызвалены 3 ліпеня 1944 г. 42 стралковай дывізіяй 69 стралковага корпуса, пры садзейнічанні падраздзяленняў 90 стралковага палка 95 стралковай дывізіі 81 стралковага корпуса.

Камандзірам 69 стралковага корпуса быў генерал-маёр Мультан Мікалай Мікалаевіч. Камандзірам 81 стралковага корпуса быў генерал-маёр Захараў Фёдар Дзмітрыевіч, камандзірам 90 стралковага палка 95 стралковай дывізіі быў маёр Котаў Іван Яфрэмавіч. Камандзірам 42 стралковай дывізіі генерал-маёр Сенц Антон Яфрэмавіч. У склад 42 стралковай дывізіі ўваходзілі 44, 455,459 Стралковыя палкі, камандзірамі якіх былі: 44 палка - маёр Андрошчанка Уладзімір Кузьміч, 459 палка - маёр Казлоў Міхаіл Антонавіч, 455 палка - падпалкоўнік Калгенка Аляксандр Фядотавіч. У вёсцы Жорнаўка на беразе ракі Бярэзіна ўсталяваны памятны знак пра баі, што вялі тут воіны 153 стралковай дывізіі, якія аказвалі садзейнічанне ў наступе на Беразіно 42 стралковай дывізіі і іншым падраздзяленням, баі за Жорнаўку насілі больш жерсткий характар, чым непасрэдна за г.п. Беразіно.

За мужнасць і гераізм, праяўленыя ў баях за вызваленне Бярэзінскага раёна, многія салдаты і афіцэры Чырвонай Арміі былі ўдастоены высокімі ўрадавымі ўзнагародамі.

Алтухоў Іван Філіповіч, сяржант 222 стралковай Смаленскай дывізіі, артылерыст, камандзір артылерыйскага разліку 76-міліметровай процітанкавай гарматы. Вызначыўся ў баях на рацэ Бярэзіна ў 1944 годзе, у раёне вёскі Жукавец. Камандуючы артылерыяй 33-й арміі генерал-лейтэнант Баброў узнагародзіў 67 членаў разліку гарматы, у тым ліку Алтухова ордэнам Айчыннай вайны 2-й ступені. За баявыя подзвігі пры вызваленні Беларусі і Літвы 21 лютага 1945 г. Алтухову Івану Філіповічу было прысвоена званне героя Савецкага Саюза.

Камандзір кулямётнага разліку старэйшы сяржант Аляксеенка Аляксандр Минович, Герой Савецкага Саюза (24.03.1945), вызначыўся пры фарсіраванні Дняпра паўночней Магілёва і ракі Бярэзіна, каля г. п. Беразіно. Жыў у в. Крывы Рог, памёр 04.12.1945 г.

Камандзір эскадрыллі штурмавога авіяпалка, Герой Савецкага Саюза капітан Гураў Канстанцін Фраловіч падчас вызвалення Беларусі штурмаваў жывую сілу і тэхніку гітлераўцаў каля ракі Проня, Днепр, Бярэзіна, Нёман. Наносіў удары па калоне аўтамашын у г.Беразіно. Загінуў у баі 13.02.1945 г.

Старэйшы лётчык штурмавога авіяпалка, Герой Савецкага Саюза Дамінскі Сяргей Андрэевіч на тэрыторыі Бярэзінскага раёна 29 ліпеня 1944 г. разбамбіў аўтакалону немцаў па дарозе Беразіно-Пагост. Збіў самалёт. Да 1969 года служыў у Савецкай Арміі.

Камандзір звяна штурмавога авіяпалка, Герой Савецкага Саюза, малодшы лейтэнант Шуканаў Мікалай Антановіч, 29 чэрвеня 1944 група штурмавікоў пад яго камандаваннем на дарозе Пагост-Беразіно знішчыла 6 аўтамашын немцаў. У званні падпалкоўніка да 1957 г. служыў у Савецкай Арміі.

Наводчык прылады, Герой Савецкага Саюза Калыхматаў Фёдар Антановіч на шашы Мінск-Магілёў у раёне в. Марціянаўка, застаўшыся адзін каля прылады, працягваў бой і знішчыў варожы танк, 2 аўтамашыны і каля 60 гітлераўцаў.

Сяржант Бібкоў Яўген Архіповіч летам 1944 г. у баях каля в. Мурава, рэкі Бярэзіна Бярэзінскага раёна праявіў гераічны подзвіг.

Камандзір гвардзейскага палка танкавага корпуса прадставіў гвардыі сяржанта за гэты подзвіг да звання Героя Савецкага Саюза.

Камандзір батальёна Казакоў Аляксандр Афанасьевіч за подзвіг на р. Проня, Днепр і Бярэзіна быў прадстаўлены да звання Героя Савецкага Саюза.

Камандзіру кулямётнага ўзвода 918 стралковага палка 250 стралковай дывізіі 3-й арміі, старэйшаму лейтэнанту Ледоўскаму і. Р. за гераізм, мужнасць, дзёрзкасць і смеласць пры пераправе ракі Бярэзіна ў раёне в. Перавоз было прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.

Камандзір роты разведчыкаў, старшы лейтэнант Паляжайкін Сяргей Іванавіч за праяўлены гераізм пры фарсіраванні р. Бярэзіна ў раёне в. Мурава быў узнагароджаны ордэнам Айчыннай вайны 1-й ст. Да гэтага ён быў узнагароджаны двума ордэнамі Чырвонага Сцяга і медалём «За адвагу». Паляжайкін С. І. загінуў на літоўскай зямлі. Пасмяротна яму было прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.

Лётчык штурмавога авіяпалка, Герой Савецкага Саюза, лейтэнант Лявонаў Іван Міхайлавіч 29 чэрвеня 1944г. пры штурме аўтакалоны праціўніка на дарозе Беразіно-Пагост адбіў атаку фашысцкага бамбавіка, падарваў цыстэрну з гаручым, знішчыў 10 гітлераўцаў.

Мальцаў Іван Аляксандравіч, Герой Савецкага Саюза, 4 самалёты-штурмавікі пад яго камандаваннем разбілі пераправу праз раку Бярэзіна, знішчыў 3 танкі, 20 аўтамашын. Да 1960 г. служыў у Савецкай Арміі, падпалкоўнік.

Мусін Цэмір Джандэкеевіч, Герой Савецкага Саюза, капітан, камандзір стралковай роты. 1 ліпеня 1944 г. рота на чале з ім перарэзала шашы ў раёне в. Мартияновка, адбіла 8 контратак суперніка, знішчыла 74 аўтамашыны, 31 матацыкл і каля 800 гітлераўцаў.

Лейтэнант Маісеенка Анатоль Сцяпанавіч, Герой Савецкага Саюза, камандзір звяна штурмавога авіяпалка 28 чэрвеня 1944 г. на дарозе Магілёў-Мінск у складзе групы знішчыў 3 танкі, 2 цягачы, 45 аўтамашын, 15 калёсаў з ваенным грузам і каля 150 гітлераўцаў.

У выніку першых шасці дзён наступлення Чырвонай Арміі група армій «Цэнтр» апынулася ў катастрафічным становішчы. Ўпалі ключавыя пазіцыі праціўніка пад Віцебскам, Оршай, Магілёвам і Бабруйскам знішчаныя 13 дывізій праціўніка. Агульныя яго страты склалі звыш 200 тыс. салдат і афіцэраў забітымі, параненымі і палоннымі, былі створаны спрыяльныя ўмовы акружэння немцаў у раёне г.Мінска і прасоўвання войскаў на Маладзечна.

Вось яно і наступіла доўгачаканае 3 ліпеня 1944 года. У ходзе Мінскай наступальнай аперацыі войскі 3, 2 і 1-га Беларускіх франтоў пры актыўным удзеле партызан вызвалілі сталіцу Беларусі ад гітлераўскіх захопнікаў.

Менская аперацыя пачалася 29 чэрвеня, калі войскі 3-га і 1-га Беларускіх франтоў нанеслі ўдар па праціўніку. Затым сумесна з часткамі 2-га Беларускага фронту завяршылі асяроддзе горада. У так званы Мінскі «Кацёл» трапіла 105-тысячная групоўка нямецкіх войскаў, ўзята ў палон 12 гітлераўскіх генералаў, 3 камандзіра корпуса і 9 камандзіраў дывізій. І першым, у 2 гадзіны 30 хвілін, у яшчэ акупаваны горад уварваўся Т-34 з бартавым нумарам 145 пад камандаваннем малодшага лейтэнанта Дзмітрыя Фролікава 2-га гвардзейскага Тацынскага танкавага корпуса генерал-палкоўніка Аляксея Сямёнавіча Бурдзейнава. А ў другой палове дня 3 ліпеня горад ужо ўздыхнуў свабодна. У гэты ж дзень Масква салютавала воінам-пераможцам. 52 злучэнні і часткі Чырвонай Арміі атрымалі ганаровае права называцца «мінскімі».

4 ліпеня сюды вярнуліся і прыступілі да працы Мінскі абласны савет і абкам партыі. 19 ліпеня з Гомеля пераехалі ў сталіцу Урад і ЦК КПБ.

17 ліпеня 1944 года па радыё перадалі артыкул з «Праўды», дзе гаварылася: «Па цэнтральных вуліцах Масквы пад канвоем савецкіх салдат прайшлі 57600 чалавек палонных, захопленых у Беларусі».

Наперадзе гіганцкай калоны, апусціўшы галовы, рухаліся нямецкія генералы і афіцэры. Зладзейскі азіраючыся, ішлі «заваёўнікі» па вуліцах сталіцы Савецкага Саюза. Яны пераможна прамаршыравалі праз многія сталіцы Еўропы - Варшаву, Парыж, Прагу, Бялград, Афіны і Амстэрдам, Брусель і Капенгаген. Іх марай было таксама пераможна прайсці па Маскве. І вось яны крочылі па ёй, але не так як пераможцы, а як пераможаныя. Большасць палонных было з мінскага катла. Каля трох гадзін па дваццаць чалавек у шарэнзе рухаліся палонныя міма маўклівых гнеўных масквічоў, шчыльнымі радамі якія стаялі на тратуарах.

Да канца ліпеня часткі Чырвонай Арміі выйшлі ў Беларусі на заходнюю мяжу Савецкага Саюза. 28 ліпеня яны вызвалілі ад акупантаў Берасце.

Агністы шквал надыходзячай на ўсіх франтах Чырвонай Арміі вымеў нямецка-фашысцкіх разбойнікаў з тэрыторыі Беларусі. Скончылася на яе зямлі і партызанская вайна, якая стала ўсенароднай. Яна ўспыхнула ў першыя дні гітлераўскага нашэсця як стыхійны ваенна-палітычны рух, заснаваны на прынцыпах добраахвотнасці, падобнага не ведала гісторыя. У кнізе «Усенародная барацьба ў Беларусі супраць нямецка-фашысцкіх захопнікаў. Мн., 1985,Т. 3, стар 449 сказана: «За тры гады, з чэрвеня 1941 па ліпень 1944 года, партызаны Беларусі знішчылі і паранілі звыш паўмільёна гітлераўскіх салдат і афіцэраў, падарвалі 11 тыс. воінскіх эшалонаў і 34 бронецягнікі ворага…»

Звыш 140 тысяч партызан ўзнагароджаны ордэнамі і медалямі, 88 – ўдастоены звання Героя Савецкага Саюза.

Пасля завяршэння партызанскай вайны расфармавалі злучэння, брыгады і атрады. Больш за 194 тысячы байцоў і камандзіраў уліліся ў шэрагі Чырвонай Арміі.

29 жніўня 1944 г. з выхадам савецкіх войскаў на раку Нараў і Вісла завяршылася аперацыя «Баграціён». Стаўка ВГК загадала войскам 1-га Прыбалтыйскага, 3,2 і 1-га Беларускіх франтоў часова перайсці да абароны.

З 23 чэрвеня і да канца ліпеня, калі вяліся баявыя дзеянні па вызваленні тэрыторыі Беларусі, страты чатырох франтоў склалі 440 тысяч чалавек ці 30% ад агульнай колькасці іх асабістага складу да пачатку аперацыі. У сярэднім за суткі гінула больш за 2600 чалавек.

У выніку наступлення Чырвонай Арміі не толькі была вызвалена тэрыторыя Беларусі, але ўтварылася 900-кіламетровы пралом паміж групамі нямецкіх армій «Поўдзень» і «Поўнач». Для яе закрыцця камандаванне вермахта перакінула з іншых участкаў фронту 46 дывізій і 4 брыгады. Гэта палегчыла наступ як саюзнікам на Захадзе, так і савецкім войскамі ва Украіне і Прыбалтыцы.

Бітва за Беларусь, якая доўжылася больш за тры гады, пераможна завяршылася ў канцы ліпеня 1944г. Чырвоная Армія пры актыўным удзеле беларускіх партызан разграміла ворага, ачысціла тэрыторыю БССР ад гітлераўскіх акупантаў, прынесла доўгачаканую свабоду насельніцтву

Фіналам трохгадовай бітвы з'явілася стратэгічная наступальная аперацыя «Баграціён» , якая ўвайшла ў гісторыю як адна з самых выбітных падзей Вялікай Айчыннай вайны. У ходзе баявых дзеянняў савецкія войскі разграмілі на галоўным стратэгічным кірунку адну з наймацнейшых варожых груповак-групу армій «Цэнтр», карэнным чынам змяніла абстаноўку на ўсім савецка-германскім фронце, прывяло да прыкметнага паслаблення ваеннай моцы фашысцкай Германіі. Беларуская аперацыя – адна з выдатных аперацый другой сусветнай вайны на асяроддзе.

Савецкі ўрад высока, па вартасці ацаніла палкаводчае мастацтва камандуючых франтамі і войскамі падчас правядзення аперацыі «Баграціён». Камандуючы 1 Беларускім фронтам Ракасоўскі 29 чэрвеня атрымаў высокае званне маршала Савецкага Саюза, а праз месяц, 29 ліпеня, яму прысвоена і званне Героя Савецкага Саюза.

За асабістую мужнасць і гераізм, умелае кіраўніцтва войскамі ў Беларускай аперацыі камандуючы 3-м Беларускім фронтам Чарняхоўскі 29 ліпеня быў узнагароджаны другім медалём «Залатая Зорка». 26 чэрвеня ён стаў генералам арміі.

Званне генерала арміі было прысвоена і камандуючаму войскамі 2-га Беларускага фронту Захараву. Камандуючы 1-м Прыбалтыйскім фронтам генерал арміі Баграмян і камандуючыя войскамі Чысцякоў і Белабародаў былі ўдастоены звання Героя Савецкага Саюза.

У ліку ўдастоеных намеснік Вярхоўнага галоўнакамандуючага маршал Савецкага Саюза Жукаў, званне Героя Савецкага Саюза было прысвоена маршалу, начальніку Генеральнага штаба ВС СССР Васілеўскаму. Сталіну было прысвоена званне «Маршал Савецкага Саюза».

Дэмаграфічная бяспека
Перамозе прысвячаецца
Першая Сусветная вайна на Мядзельшчыне 1914–1918 гг.
 АДР
2018 год – ГОД МАЛОЙ РАДЗІМЫ
Інтэрнэт-рэсурсы